Jubileumviering stichting Vrienden van het Boeddhisme

En eventueel een subkop

Op een wat druilerige zaterdag kwam op 11 november 2017 in Driebergen een bont gezelschap samen om het 50-jarig jubileum van de stichting Vrienden van het Boeddhisme te vieren. De gemiddelde leeftijd van de aanwezigen gaf aan dat donateurs van de stichting veelal bijzonder trouw zijn.

De geschiedenis van Devadatta, h2

Volgens de Theravada-traditie was Devadatta de volle neef van de Boeddha en bovendien de broer van de vrouw van de Boeddha, zijn zwager dus. Een zeer nauwe verwant en dus net als de Boeddha uit de Sakya-clan afkomstig, de bevoorrechte krijgers- oftewel heersersklasse van de Sakya-republiek.

De details van de geschiedenis van Devadatta variëren, de volgende samenvatting is daarom globaal. Zes jonge Sakya-edellieden besluiten monnik te worden, Devadatta is één van hen. Ze trekken naar de Boeddha en vragen hem om Upali, hun barbier die met hen is meegereisd, vóór hen tot monnik te wijden. Zo wordt Upali hun senior in de monnikenorde en zullen de trotse edellieden hem eer moeten bewijzen: ze kennen zichzelf blijkbaar en willen goed beginnen door hun nederigheid te oefenen.

Devadatta wordt een voorbeeldige monnik en hij verkrijgt bovennatuurlijke eigenschappen, een vaardigheid die vaker wordt toegeschreven aan monniken die ver gevorderd zijn op het Pad. Op een moment dat de Boeddha niet aanwezig is, stelt Devadatta tijdens een bijeenkomst van de monniken voor om extra regels in te voeren, regels die het leven van de monniken soberder en strenger maken. De exacte inhoud van die regels is niet bekend, in sommige tradities zijn het er vier, in andere vijf, maar de teneur is hetzelfde. Alleen nog voedsel eten dat bijeen gebedeld is, dus niet bij mensen thuis de maaltijd bijwonen. Geen vlees of vis meer eten, dus ook geen aalmoezen accepteren waar vlees of vis in zit. Altijd in de open lucht leven, dus ook tijdens de regentijd. Geen kleding accepteren van leken, maar zelf iets bij elkaar zoeken van afvalhopen.

Schisma en de schurk Devadatta, h2

Devadatta was dus de eerste die een scheuring teweegbracht onder de volgelingen van de Boeddha. De Boeddha zelf probeerde het nog te voorkomen door enerzijds Devadatta gelijk te geven (iedere monnik of non mag zolang hij of zij dat zelf wil die extra regels voor een sober leven volgen) en anderzijds die regels niet verplicht te maken. De Boeddha was een wijze leraar. Hij wist uit eigen ervaring dat strenge ascese contraproductief is om de Verlichting te bereiken. Maar er speelde meer. In zijn latere jaren waren er vele lekenvolgelingen, gewone mensen en machtige heersers.

Voor deze mensen was het belangrijk verdienste te kunnen verwerven door monniken en nonnen te steunen. Hun giften in voedsel en kleding zorgden er voor dat nonnen en monniken zich beter konden concentreren op hun meditatiepraktijk, en dat zij de Dhamma konden onderwijzen aan deze leken. Door de breuk met de Boeddha kwamen bovendien zowel Devadatta als de Boeddha in een slecht daglicht te staan, onenigheid in een dergelijke gemeenschap is geen goed teken.

Een subtussenkop, h3

Voor Devadatta waren de gevolgen echter veel ernstiger. Hoewel hij al een heel eind gevorderd was op het Pad, en zich had onderworpen aan de Vinaya-regels, weigerde hij in te zien dat hij geen gelijk had. Hij vond, dat hij de gelijke van de Boeddha was en zijn ideeën dus dezelfde waarde hadden als die van zijn zwager. In plaats van spijt te betuigen, en toe te geven dat hij zich vergist had, verhardde hij in zijn tegenstand. Trots en hoogmoedig, blind voor de verdiensten van de Boeddha, trok hij andere monniken mee, weg van de Dhamma.

Een quote /streamer of een stukje tekst dat er uit mag springen. De scheuringen na de dood van de Boeddha zijn nog enigszins te begrijpen. Zonder de aanwezigheid van de stichter is niemand zeker wie het bij het rechte eind heeft.

De scheuringen na de dood van de Boeddha zijn nog enigszins te begrijpen. Zonder de aanwezigheid van de stichter is niemand zeker wie het bij het rechte eind heeft als er een verschil van mening rijst. Maar de Leraar leefde nog, en Devadatta vond dat hijzelf het beter wist. Iedereen die een inspirerende leraar heeft, kan invoelen hoe het is als een leerling in de openbaarheid de lessen van de leraar in twijfel trekt.

Subkopje boven een inspringende tekst uit de Pali canon

Voor Devadatta waren de gevolgen echter veel ernstiger. Hoewel hij al een heel eind gevorderd was op het Pad, en zich had onderworpen aan de Vinaya-regels, weigerde hij in te zien dat hij geen gelijk had. Hij vond, dat hij de gelijke van de Boeddha was en zijn ideeën dus dezelfde waarde hadden als die van zijn zwager. In plaats van spijt te betuigen, en toe te geven dat hij zich vergist had, verhardde hij in zijn tegenstand. Trots en hoogmoedig, blind voor de verdiensten van de Boeddha, trok hij andere monniken mee, weg van de Dhamma.

De scheuringen na de dood van de Boeddha zijn nog enigszins te begrijpen. Zonder de aanwezigheid van de stichter is niemand zeker wie het bij het rechte eind heeft als er een verschil van mening rijst. Maar de Leraar leefde nog, en Devadatta vond dat hijzelf het beter wist. Iedereen die een inspirerende leraar heeft, kan invoelen hoe het is als een leerling in de openbaarheid de lessen van de leraar in twijfel trekt.

Tot slot, altijd h3

En als die leerling zich vervolgens afkeert van de leraar, zullen de verontwaardigde verhalen over de afvallige leerling al snel een steeds negatiever beeld van die leerling geven. En dat is precies wat er ook gebeurde met Devadatta.

Tot slot

Bronnen

Voor dit artikel is uitgebreid onderzoek gedaan in verschillende bronteksten, namelijk in de diverse Vinaya’s en in de Pali-Canon (de Vinaya, de Majjima-Nikaya, de Khuddaka-Nikaya, in de Jataka’s, in de Milindapanha). Daarnaast is onder andere gebruik gemaakt van de volgende bronnen:

  • André Bareau, ‘Les agissements de Devadatta selon les chapitres relatifs au schisme dans les divers vinayapitaka’. Bulletin de l’École Francaise d’Extrême Orient, deel 78, 1991, pp. 87-132.
  • Bhikkhu Sujato, ‘Why Devadatta was no Saint’.
  • Website Santi Forest Monastery, 2010. Reginald Ray. Buddhist Saints in India. 1994.
  • Hans Wolfgang Schumann. De historische Boeddha. Nieuwerkerk a/d IJssel: Asoka, 1998.
Yvon Mattaar

Yvon Mattaar

.

Alle artikelen