Magazine van de stichting Vrienden van het Boeddhisme - 20 september 2013
WELKOM TEKSTEN ARCHIEF STICHTING CONTACT LINKS ZOEKEN
Artikelen Nieuwsberichten Beschouwingen

'Erkennen wat is'

De aanpak van Bernie Tetsugen Glassman Roshi

Kees Moerbeek

Bernie Glassman
oe kunnen we onszelf en de maatschappij heel maken?’ Het beantwoorden van deze vraag ziet Bernard (Bernie) Tetsugen Glassman Roshi (1939) als zijn levenstaak. Met Thich Nhat Hanh is hij een van de kopstukken van het geëngageerd boeddhisme.

Bernard Glassman is de zoon van Joodse immigranten. Hij werd geboren in Brooklyn, New York. Hij is vliegtuigingenieur en werkte bij vliegtuigfabrikant McDonnall-Douglas. Vervolgens studeerde hij toegepaste wiskunde.

Eind jaren vijftig ontdekte Glassman het werk van Alan Watts, Christmas Humphreys en Daisetsu Teitarō Suzuki. Begin jaren zestig begon hij te mediteren en ontmoette Taizan Maezumi Roshi in Los Angeles. Glassman is een van de oprichters van het Zen Center of Los Angeles. In 1976 ontving hij dharmatransmissie van Maezumi.

Helende werking

In zijn boek Erkennen wat is vertelt de zenleraar aangrijpend over zijn aanpak. Glassman was op zoek naar nieuwe vormen van beoefening om zijn studenten te helpen met het leiden van een leven zonder vaste ideeën of antwoorden. Dit vanuit de 'erkenning wat is'. Door gemeenschapsprojecten en vredeswerk gaan de deelnemers bewust de confrontatie aan met al die aspecten van het bestaan die ze het meest ontkennen. Hiervan gaat een helende werking uit.

‘In het begin geloofde ik dat het antwoord lag in een intense meditatiebeoefening. Ik was zelfs fanatiek als het over meditatie en retraites ging. Als ik mij maar diep genoeg concentreerde, zou ik uiteindelijk ervaren wat hij (Shakyamuni Boeddha, red.) ervaren had. En dan zou ik tot de actie overgaan. Het duurde lang voor ik begreep dat ik niet kon wachten met handelen tot ik verlicht was. Ook dit inzicht kreeg ik door te erkennen wat was. Ik werd zenleraar, ik richtte de Zen Community of New York op en ik bouwde de volgende vijftien jaar de Greyston Mandala op, een groep van organisaties die werken rond gemeenschapsontwikkeling. We hadden hiervoor geen handleiding; er werd ons zelfs voortdurend gezegd dat we niet wisten wat we aan het doen waren,’ schrijft de roshi terugblikkend.

Muffins, scones en cakes
Greystone bakery

In 1982 leende een meditatiegroep geleid door Glassman $300.000 om op eigen kracht de Greyston Bakery in de Bronx te beginnen. Ze wilden hun dagelijkse brood verdienen met het bakken van onder andere muffins, scones en cakes voor wijkbewoners en restaurants in Manhattan. Dit resultaat werd in een aantal jaren bereikt. Vervolgens ontplooide de groep nieuwe zakelijke initiatieven om langdurig werklozen niet alleen een vak te leren, maar ook een inkomen te bezorgen.

Inmiddels maken de bakkerij, de Greyston Family Inn (onder andere huisvesting voor daklozen en kinderdagverblijf), de Greyston Health Services (waaronder zorg aan aidspatiënten) en het Greyston Garden Project deel uit van de Greyston Mandala. Deze activiteiten zijn ondergebracht in het netwerk van de Greyston Foundation, die in 1980 is opgericht.

De taarten en cakes van de Greyston Bakery, een bloeiend bedrijf met 55 medewerkers en een omzet van meer dan $3,5 miljoen, hebben inmiddels hun weg naar het Witte Huis gevonden. Greyston is uniek vanwege zijn ondernemerschap en bedrijfscultuur, waarbij samenlevingsopbouw gepaard gaat met persoonlijke ontplooiing. Kortom, een smakelijke manier om het bodhisattva-ideaal gestalte te geven.  


Pelgrimage van vredestichters

Voor het achttiende jaar achtereen zullen in november 2013 Bernie Glassman en de Zen Peacemakers een Bearing Witness Retreat houden in het voormalige concentratiekamp van Auschwitz-Birkenau. Hiermee, met pelgrimages naar voormalig oorlogsgebieden als Rwanda en met de vele straatretraites leggen de vredesstichters getuigenis af van het lijden in de wereld.

De Zen Peacemaker Order, ook wel genoemd de Zen Peacemaker Circle of simpelweg Zen Peacemakers, werd in 1999 opgericht door Bernie Glassman Roshi en zijn vrouw Sandra Jishu Holmes (1941-1998). Het is een vervolg op de Greyston Foundation en een school binnen de White Plum Asanga.

De leidraad van de Zen Peacemakers zijn de drie leerstellingen zoals ze door de roshi zijn geformuleerd:
1. leven in niet-weten (not-knowing)
2. erkennen wat is (bearing witness)
3. liefdevol handelen (loving action)

De Zen Peacemakers heeft 70 dependances op vijf continenten en in twaalf landen, waaronder Mexico, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk. Ook de Zen Sangha van Frank De Waele Sensei in het Belgische Gent maakt deel uit van dit netwerk. In 2005 ontving De Waele dharmatransmissie van Genno Roshi, in 2011 van Bernie Glassman Roshi.

Zen Peacemakers




Bronnen
Bernie Glassman. Erkennen wat is. Rotterdam: Asoka, 2002.
Zen Center of Los Angeles
Greyston Bakery





Terug naar Artikelen