Magazine van de stichting Vrienden van het Boeddhisme - 10 juni 2016
WELKOM TEKSTEN ARCHIEF STICHTING CONTACT LINKS ZOEKEN
Artikelen Nieuwsberichten Beschouwingen

Alleen?

Guus van Holland


ees vriendelijk voor jezelf, voor je beste vriend, voor je vijand en voor alle levende wezens in deze wereld.’ Daar zat ik dan op mijn kussen, op advies van de boeddhistische leraar liefdevolle vriendelijkheid overdenkend. Omringd door een twintigtal lotgenoten, gekweld door pijnlijke knieën, een gespannen rug en een hoofd vol muizenissen. Moest dat nou? Die pijn, dat ongemak om vriendelijkheid in je hart te laten opkomen?

Ik probeerde mee te voelen met mijn lotgenoten. Hadden zij ook pijn, voelden zij zich ook ongemakkelijk? Niets. Het was doodstil, angstwekkend stil. Alle ogen waren gesloten, alle emoties onzichtbaar. Contact, elkaar visueel (laat staan verbaal en fysiek) aanraken, was uit den boze. Er was niemand met wie ik mijn vertwijfeling kon delen.

Vier dagen zwijgen – zittend, lopend, etend, slapend en toiletten schrobbend. Nooit een groet of een blik van herkenning. Te midden van lotgenoten alleen contact met mezelf. Met als dieptepunt een stiltewandeling in de avondschemering, de ontmoeting met de leraar, mijn steun en toeverlaat in deze eenzame tijden, die niet de gewenste ontmoeting werd. Zonder op of om te kijken liep de reddende engel voorbij. Het was stil, ontmoedigend stil en eenzaam in het donkere bos.

De afsluitende seance, na vier dagen, luchtte op. We mochten elkaar aankijken, ons gezicht tonen, onze ogen, oren en mond. We mochten onze stem laten horen. Dankbaarheid was het sleutelwoord, hoorde ik in devotie zeggen. Hoezo dankbaar? Obstinaat gaf ik ruim baan aan mijn gekwelde ervaringen, mijn gekwetste ego. Ik had me alleen gevoeld. Niemand die naar me had omgekeken, zelfs mijn reddende engel niet. Hoezo vriendelijkheid? Ik voelde me in de steek gelaten, alleen.

Ik had een probleem.

Leven zonder anderen, zonder mensen om je heen. Leven zonder contact, zonder iets te kunnen delen. Dat is geen leven. Vereenzaming groeit. Ouderen trekken zich na hun pensioen of de dood van hun partner terug in hun cocon. Buren weten vaak niet dat ze buren hebben – of het zijn die lawaaiige mensen van hiernaast. Jongeren leven in zichzelf gekeerd samen met hun laptop, iPhone of iPad. De televisie is onze vriend. Er is behoefte aan socialisering, aan contact en vriendelijker zijn voor elkaar, zo wordt beweerd. Het denderde door mijn hoofd.

Misschien moest ik wel die confrontatie ondergaan? Leren alleen te zijn te midden van anderen. Leren zonder contact zwijgend te zitten en zwijgend te wandelen, met al die mensen om me heen. Nu pas, vijf jaar na mijn eerste kennismaking met het boek Leer ons stil te zitten van Tim Parks, drong dan echt de essentie van zijn ervaringen door.

Een citaat: ‘Er is niets mystieks aan. Veel mensen die voor het eerst op Vipassana-retraite gaan verlangen naar drama, naar een confrontatie met hun demonen, naar onderwerping aan een goeroe. We willen allemaal een nieuw hoofdstuk toevoegen aan het verhaal van ons ik, aan ons eindeloze doorzeuren over hoe we met de wereld omgaan. Daarom gaan zoveel mensen naar India, vermoed ik, om alleen met de ogen dicht op een kussen te zitten. Ze hopen dat de exotische locatie, de gewaden en de vreemde taal intensiteit toevoegen aan het verhaal.’

Het verhaal: alleen kunnen zijn. Misschien is dat wat mensen kwelt, bang alleen te zijn, bang in de steek gelaten te worden. Misschien kun je best alleen zijn (los van ziek en gehandicapt zijn), in stilte met jezelf, maar ben je het niet gewend. Sinds je geboorte weet je nauwelijks wat het is om alleen te zijn. Een heel leven mensen om je heen werkt verslavend.  

Guus van Holland is vriend van Shambhala Leiden.






Terug naar Artikelen