Magazine van de stichting Vrienden van het Boeddhisme - 10 augustus 2014
WELKOM TEKSTEN ARCHIEF STICHTING CONTACT LINKS ZOEKEN
Artikelen Nieuwsberichten Beschouwingen


APOPO

In voormalige oorlogsgebieden als Angola, Mozambique en Cambodja vormen landmijnen een menselijk en economisch drama. Het ontmijnen van deze gebieden is levensgevaarlijk en erg duur. Gelukkig is er de laatste jaren veel vooruitgang geboekt met het opruimen van deze ondingen. Cambodja is een van de landen waar de HeroRATS (Gambiahamsterratten) van APOPO naar landmijnen speuren. APOPO (Anti-Persoonsmijnen Ontmijnende Product Ontwikkeling) is een Belgische non-gouvernementele (ontwikkelings)organisatie.

Een Gambiahamsterrat (Cricetomys gambianus) kan wel 45 cm groot worden en 1,5 kg zwaar. Het dier heeft een staart van 35 tot 50 cm. Een griezel? Welnee, ze staan bekend om hun zonnige karakter, hun plezierige omgang met mensen en hun enorm ontwikkelde reukvermogen.

Deze hamsterratten hebben bij het opsporen van mijnen een aantal pluspunten ten opzichte van honden. Ze zijn makkelijker te houden en te vervoeren en minder gevoelig voor tropische ziektes. Als een hond op een landmijn stapt gaat het mis, maar een rat is te licht om een landmijn te doen exploderen. Ook hecht een rat zich minder aan een vaste helper. Hij werkt graag met iedereen die de juiste opdrachten geeft en de goede beloning geeft: enkele pinda’s of een rijpe banaan.

Niet iedere Gambiahamsterrat kan een mensenredder worden. Hij moet de juiste eigenschappen hebben en getraind worden. Als hij slaagt, wordt hij officieel gecertificeerd. Maar ook daarna worden zijn prestaties in de gaten gehouden.

Volgens de WHO (World Health Organization) stierven in 2012 1,3 miljoen mensen door tuberculose en komen er jaarlijks 8,5 miljoen tbc-gevallen bij, vooral in arme landen in Afrika. APOPO leidt in Morogoro (Tanzania) ook hamsterratten op om met hun enorme reukvermogen tbc op te sporen.

De ratten worden getraind om honderden sputummonsters te screenen en minimaal drie seconden boven een sputummonster te pauzeren indien de tbc-bacterie aanwezig is. Een rat doet er ongeveer zeven minuten over om 40 sputummonsters te screenen. Een laborant die de samples microscopisch zou evalueren, zou daar een volledige dag voor nodig hebben.

Sinds de start van het programma in 2007 zijn er in Tanzania meer dan 214.000 sputummonsters onderzocht en de ratten hebben bij meer dan 5.200 mensen die door gewoon microscopisch onderzoek gezond werden verklaard, tbc opgespoord. In 2013 startte een project in Mozambique in samenwerking met lokale tbc-klinieken.

APOPO’s onderzoeksteam blijft bezig met onderzoek, niet alleen om de huidige technologie te optimaliseren, maar ook om andere toepassingen te ontwikkelen. Eén daarvan is het opsporen van salmonella. Het onderzoek is veelbelovend. Onderzoek naar het opsporen van kanker bevindt zich nog in de voorbereidende fase. Ook onderzoek naar het opsporen van smokkelwaar oogt veelbelovend en heeft een breed scala aan mogelijke toepassingen.

Bronnen
Landmine&Cluster munition Monitor
Annual Report 2013
TEDx Rotterdam, Bart Weetjens








Terug naar Artikelen