Magazine van de stichting Vrienden van het Boeddhisme - 21 juni 2014
WELKOM TEKSTEN ARCHIEF STICHTING CONTACT LINKS ZOEKEN
Artikelen Nieuwsberichten Beschouwingen

Azië ontmoet Afrika

Boeddhisme in Afrika

Kees Moerbeek

Bhikkhu Bhante Buddharakkhi
Het boeddhisme in Afrika is jong, nog geen eeuw geleden werd de eerste boeddhistische organisatie opgericht. De meeste boeddhisten zijn Aziatische arbeidsmigranten. Eerwaarde ILukpitiye Pannasekara in Dar Es Salaam signaleert op zijn website: ‘Het boeddhisme in Afrika wordt verspreid zonder dat Afrikanen erbij betrokken zijn.’ Een van de schaarse uitzonderingen is de Oegandese Bhante Buddharakkhita.

Landen als Tanzania, Botswana, Kenia, Oeganda, Malawi en Zuid-Afrika hebben boeddhistische organisaties, centra en tempels. Aan het Department of Religious Studies van de Universiteit van Zuid-Afrika bijvoorbeeld is het mogelijk om ‘buddhist studies’ te doen.

Het grootst aantal boeddhisten in Noord-Afrika woont in Libië. Het zijn zo’n 20.000 arbeidsmigranten uit China, Korea en Sri Lanka. Er zijn geen cijfers bekend over de aantallen boeddhisten in het Libië van na Khadaffi.

Tanzania

De eerste groep van zo’n 500 Sri Lankaanse (Singhalese) boeddhisten kwam in 1920 naar Tanzania om er te werken. Ze richtten een boeddhistische vereniging op, kochten een stuk land en bouwden in 1927 in Dar Es Salaam de eerste boeddhistische tempel op Afrikaanse bodem. De organisatie veranderde in 1968 zijn naam in Buddhist Association waardoor andere boeddhisten ook gebruik kunnen maken van de tempel. In 1920 kwam als eerste boeddhistische monnik naar Tanzania. In 1983 vestigde zich er de eerste monnik.

ILukpitiye Pannasekara met Masai kinderen in Mikumi (Tanzania)

De Singhalese Eerwaarde ILukpitiye Pannasekara is de twaalfde resident monk. Hij kwam in 1998 naar Tanzania. Het centrum in Dar Es Salaam fungeert als boeddhistisch centrum voor het gehele Afrikaanse continent. De eerwaarde reist veel naar Kenia, Malawi, Zambia en andere Afrikaanse landen om er onder andere boeddhistische ceremonies te verrichten. Samen met de Congolese Bhikku Bodhiraja werkt hij aan de opbouw van de sangha in het door oorlog geteisterde Congo-Kinshasa (het voormalige Belgisch Congo en Zaïre).

In 2010 berichtte Buddhist Geeks over de ‘dojo’ van de Belgische zenleraar Bart Weetjens (traditie Deshimaru) in Morogoro. De auteur schrijft: ‘Vandaag de dag runt hij (red.: Bart) een non-profit organisatie die enorme lokale ratten (red.: Cricetomys gambianus) fokt en traint, die in staat zijn landmijnen te ontdekken in de meest onveilige gebieden van het land. De recentste generatie ratten is in staat om tuberculose te ontdekken door speeksel. Dat is goedkoper en betrouwbaarder dan door middel van de lokale laboratoriumtechnologie.’

Kameroen

In 2012 richtte zenstudent Candide Massocki het Pan African Institute of Zen Buddhism (PAIZB) in Kameroen op. Hij was student van de StoneWater Zen Sangha (Taizan Maezumi linie) in Liverpool. De avond voordat Massocki jukai zou ontvangen van David Keizan Scott Sensei werd hij opgepakt door de politie en het Verenigd Koninkrijk uitgezet, omdat hij geen verblijfspapieren had. Hoewel afwezig ontving Massocki jukai en de naam Shishin (Lion Heart).

Terug in Kameroen richtte hij het PAIZB op. Op de site staat: ‘Alle religies die voor het boeddhisme naar Afrika kwamen hadden te maken met de slavenhandel. Ze hadden één doel: Maak de Afrikanen passief zodat ze gekoloniseerd kunnen worden zonder zich te verzetten. Een onbekende schreef: ‘Vreemdelingen leerden ons bidden met de ogen dicht. Toen we onze ogen openden waren ze verdwenen met onze bodemschatten en wij bleven achter met de bijbel.’

De PAIZB wil Afrikanen leren met open ogen te bidden en we zijn het helemaal eens met Thich Nhat Hanh: ‘Boeddhisme betekent wakker zijn, bewust zijn van wat gebeurt in je lichaam, geest, gevoel en in de wereld.’

Botswana

Het waren Singhalese boeddhisten, die in Botswana in de jaren 1970 en in de jaren 1990 in Kenia het zaad van de dharma zaaiden. Hetzelfde gebeurde in de jaren 1990 in Zambia in Swaziland in 2008.

In Malawi ging het initiatief uit van het in 2001 opgerichte Taiwanees boeddhistisch centrum, het Amitofo Care Centre (ACC). Naast het verzorgen van religieuze bijeenkomsten en meditatiebijeenkomsten voor een honderdtal Sri Lankaanse boeddhisten houdt het zich ook bezig met onderwijs en sociaal werk. De eerste inheemse monnik, de Oegandees Bhante Buddharakkhita, richtte in 2005 het Uganda Buddhist Centre op.

Van de Afrikaanse eilanden als Mauritius, Madagaskar en de Seychellen heeft Mauritius relatief het grootste aantal boeddhisten. Het gaat om 40.000 Chinezen, waarvan maar een fractie belijdend boeddhist is.

Zuid-Afrika

Zuid-Afrika heeft de grootste boeddhistische bevolking van het continent: 100.000 tot 150.000 mensen. De groep bestaat uit Aziatische migranten en blanke boeddhistische bekeerlingen.

Tempel Bronkhorstspruit Zuid-Afrika

In de jaren 1680 werden verschillende groepen boeddhisten uit Zuidoost Azië naar de Kaapkolonie gebracht. In het tweede helft van de negentiende eeuw vertrokken Indiase contractarbeiders naar Natal. Sommige landarbeiders waren boeddhist en anderen bekeerden zich in Zuid-Afrika tot het boeddhisme. Het was voor hun een manier om zich los te maken van het kastensysteem, dat bovenop de Apartheid extra beperkingen oplegde. Maar bekering tot het christendom in plaats van het boeddhisme leek maatschappelijk gezien meer van belang. De meeste boeddhisten in Zuid-Afrika zijn niet-Aziatische bekeerlingen.

Over de blanke boeddhisten voor 1970 is weinig bekend. Mogelijk waren het individuele beoefenaars, die hun inspiratie haalden uit boeken of uit contacten met de Buddhist Society in Londen. Misschien waren ze lid van een theosofische loge. Vanaf ongeveer 1970 ontstonden er kleine boeddhistische groepen. De oprichters hadden banden met de belangrijkste westerse boeddhistische organisaties, maar deze groepen stonden open voor sympathisanten en boeddhisten van verschillende tradities. Vanaf ongeveer 1985 werd het steeds belangrijker dat een groep aangesloten was bij een officiële buitenlandse boeddhistische organisatie.

Alle in het Westen bekende boeddhistische organisaties komen voor in Zuid-Afrika. De oprichters van de Zuid-Afrikaanse dependances waren vaak westerse boeddhisten. In hun landen van oorsprong hadden de organisaties die zij vertegenwoordigden eerder wortel geschoten. Zuid-Afrika loopt iets achter op Europa en de VS. De grootste boeddhistische tempel en het grootste klooster van het continent staat in Bronkhorstspruit bij Pretoria. Het is opgericht door de Taiwanese Fo Guang Shan Buddhist Order.

De meeste Zuid-Afrikaanse boeddhisten zijn hoogopgeleide blanken uit de maatschappelijke middenklasse, net als in Europa en de VS. Zwarte Zuid-Afrikanen hebben nog weinig aansluiting met het boeddhisme. In 1999 schreef Louis van Loon: ‘De redenen voor het gebrek aan belangstelling in de zwarte samenleving is niet moeilijk te vinden. Ten eerste, de zwarten hebben andere zaken die ze bezighouden (en al lange tijd) ... Ten tweede hebben zij een breed spectrum aan religieuze mogelijkheden die voldoen aan hun spirituele en psychologische behoefte...’ Hij verwijst naar allerlei christelijke en andere organisaties, die aansluiten bij hun traditionele geloof. ‘Veel zwarten passen in hun dagelijks leven een combinatie van deze religieuze praktijken in.’

Het is niet gebleken dat dit in 2014 anders is.  

Bronnen
M. Clasquin, J. Krüger. Buddhism and Africa. Pretoria: University of South Africa, 1999.
How's Buddhism spreading in Africa?
Pannasekara.com
Uganda Buddhist Center
Pan African Institute of Zen Buddhism (PAIZB)
Planting Dhamma Seeds: The Emergence of Buddhism in Africa
African zen





Terug naar Artikelen